چهل و هشت

سال های میانه ی دهه ی شصت بود که با چهره ی او آشنا شدم ... فکر می کنم سال های 65 – 64 بود که برای اولین بار او را دیدم ... دو سه سالی از بازگشایی دانشگاه ها گذشته بود ... آن وقت ها خیلی جوان بود و البته مثل الان ، آرام و مؤدب و خوش تیپ ... از آن زمان ، حدود 24 – 23 سال گذشته است ... چند شب پیش ، خیلی اتفاقی ، در لابلای برنامه های رنگارنگ تلویزیون او را دیدم ... تازه فهمیدم ، زمان کنکور است ... خیلی پیر شده بود ... یاد روزگار قدیم افتادم ، زمان کنکور و التهابات مربوطه ... بی اختیار ، گذر بیست و چند ساله ای را احساس کردم ... هنوز در سازمان سنجش است و توصیه کننده ی موارد ایمنی در کنکور ... چهار رییس جمهور و هفت هشت وزیر علوم و تحقیقات و فن آوری عوض شده اند و به همین تعداد هم رییس سازمان سنجش ، ولی ، وی هنوز در همان مسئولیتی است که نزدیک به ربع قرن در آن حضور دارد ... از عجایب است ... باید با او مصاحبه ای خودمونی در برنامه ی صندلی داغ انجام شود ، و شاید هم در برنامه ای با حضور فرزاد حسنی یا عادل فردوسی پور ... چگونه در این همه تغییر و تحول ، او تواسته است مسئولیت خود را حفظ کند؟ ... این مافیای سنجش کجاست که هنوز نتوانسته است او را حذف کند؟ ... در بین چهره های ماندگار ایران ، جای او واقعن خالی است ... دکتر حسین توکلی ، امپراتور سنجش.

اگر از خواندن این متن خسته می شوید ، می توانید به انتهای متن مراجعه و از خواندن بخش های زیر صرف نظر کنید.

.

.

.

اهمیت روزافزون نقش ایالات متحده ی آمریکا در تحولات سیاسی و اقتصادی جهان در قرن بیستم و به ویژه در دوران پس از جنگ جهانی دوم ، وسوسه ای شد در مراجعه به تاریخ این کشور و مروری بر روسای جمهور آن در این دوران طلایی ... از ابتدای قرن حاضر (1300 ه.ش) ، مصادف با تقریبن به قدرت رسیدن و تاجگذاری رضاخان در ایران (1305- 1304 ه.ش) ، تاکنون ، کلن 10 نفر از حزب جمهوری خواه و شش نفر از حزب دموکرات به ریاست جمهوری ایالات متحده امریکا انتخاب شده اند:

1-      وارن گامالیل هاردینگ ... از 4 مارس 1921 (4 اسفند 1299 ه.ش) تا 2 می 1923 (12 اردیبهشت 1302 ه.ش) ... جمهوری خواه ... 23 اسفند 1299 ه.ش ، مقارن با کودتای سیدضیاءالدین طباطبایی با مشارکت رضا خان و 3 آبان 1302 ، مصادف با نخست وزیری رضاخان با فرمان احمدشاه قاجار

2-      جان کالوین کولیج ... از 2 می 1923 (1302 ه.ش) تا 4 مارس 1929 (1307 ه.ش) ... جمهوری خواه ... 24- 21 آذر 1304 ، مقارن با واگذاری سلطنت از طرف مجلس موسسان به رضاخان و 4 اردیبهشت 1304 مصادف با تاجگذاری رضاشاه پهلوی

3-      هربرت هوور ... از 4 مارس 1929 (1307 ه.ش) تا 4 مارس 1933 (1311 ه.ش) ... جمهوری خواه ... آغاز دیکتاتوری رضاشاه پهلوی در حدود سال های 1310- 1307 ه.ش

تا این زمان ، ایالات متحده آمریکا نقش مهمی در صحنه ی تحولات جهانی نداشت و با شروع جنگ جهانی دوم و ورود آمریکا به جنگ و پیروزی متفقین ، نقش آن در صحنه ی بین الملل افزایش روزافزون یافت.

4-      فرانکلین دلانو روزولت ... از 4 مارس 1933 (1311 ه.ش) تا 12 آوریل 1945 (1324 ه.ش) ... دموکرات ... 1 سپتامبر 1939 (10 شهریور 1318 ه.ش) مصادف با آغاز جنگ جهانی دوم توسط آلمان ها ... 3 شهریور 1320 ، مقارن با اشغال ایران توسط نیروهای انگلستان و روسیه با مشارکت نیروهای آمریکا ...  25 شهریور 1320 ه.ش ، مصادف با شروع سلطنت محمدرضا پهلوی ...  این تاریخ از آن جهت مهم است که اولین حضور آمریکاییان در ایران محسوب می شود ... اولین حضور آمریکا در ایران با مشارکت انگلیسی ها و روس ها ، در دوران ریاست جمهوری یک دموکرات

5-      هری اس ترومن ... از 12 آوریل 1945 (23 فروردین 1324 ه.ش) تا 20 ژانویه 1953 (30 دی 1332ه.ش) دموکرات ... 29 اسفند 1329 ، مقارن با ملی شدن صنعت نفت ... 30 تیر 1331 ه.ش مصادف با نخست وزیری مجدد مصدق با توجه به راهپیمایی ها و تظاهرات مردم  ...  28 مرداد 1332 ، مقارن با کودتای آمریکایی 28 مرداد بر علیه دولت ملی مصدق

6-      دوایت دیوید آیزنهاور ... از 20 ژانویه 1953 (30 دی 1332ه.ش) تا 20 ژانویه 1961 (30 دی 1340ه.ش) ... جمهوری خواه

7-      جان اف کندی ... از 20 ژانویه 1961 (30 دی 1340ه.ش) تا 22 نوامبر 1963 (1 آذر 1342 ه.ش) ... 19 دی 1340 ، مقارن با شروع اصلاحات ارضی در ایران ... 6 بهمن 1340 ، مقارن با انقلاب سفید یا انقلاب شاه و ملت ...  15 خرداد 1342 ، مصادف با حمله به مدرسه ی فیضیه ی قم

8-      لیندون بنیز جانسون ... از 22 نوامبر 1963(1 آذر 1343) تا 20 ژانویه 1969 (30 دی 1347 ه.ش) ... جمهوری خواه

9-      ریچارد نیکسون ... از 20 ژانویه 1969 (30 دی 1347 ه.ش) تا 9 می 1974 (19 اردیبهشت 1353 ه.ش) ... جمهوری خواه

10-   جرالد فورد ... از 9 می 1974 (19 اردیبهشت 1353ه.ش) تا 20 ژانویه 1977 (30 دی 1355 ه.ش) ... جمهوری خواه

11-   جیمی کارتر ... از 20 ژانویه 1977 (30 دی 1355 ه.ش) تا 20 ژانویه 1981 (30 دی 1359 ه.ش)  ... دموکرات ... 22 بهمن 1357 ، مقارن با انقلاب اسلامی و برچیده شدن نظام پادشاهی در ایران ... 13 آبان 1358 ، مصادف با تسخیر لانه ی جاسوسی آمریکا معروف به انقلاب دوم  ... 29 شهریور 1359 ، مصادف با آغاز جنگ عراق با ایران

12-   رونالد ویلسون ریگان ... از 20 ژانویه 1981 (30 دی 1359 ه.ش) تا 20 ژانویه 1989 (30 دی 1367ه.ش) ... جمهوری خواه ... 4 خرداد 1365 (25 می 1986ه.ش) مقارن با ماجرای ایران- کنترا  معروف به ماجرای مک فارلین  ... 30 اردیبهشت 1367 ، مصادف با پایان جنگ عراق با ایران

13-   جرج هربرت واکر بوش ... از 20 ژانویه 1989 (30 دی 1367ه.ش) تا 20 ژانویه 1993 (30 دی 1371ه.ش) ... جمهوری خواه

14-   ویلیام جفرسون بیل کلینتون ... از 20 ژانویه 1993 (30 دی 1371ه.ش) تا 20 ژانویه 2001 (30 دی 1379ه.ش) ... دموکرات ... 2 خرداد 1376 ، مقارن با انتخاب شدن سید محمد خاتمی به ریاست جمهوری ایران معروف به دوم خرداد یا دوران اصلاحات یا انقلاب دوم

15-   جرج واکر بوش ... از 20 ژانویه 2001 (30 دی 1379ه.ش) تا 20 ژانویه 2008 (30 دی 1387ه.ش) ... جمهوری خواه

16-   باراک حسین اوباما ... از 20 ژانویه 2001 (30 دی 1379ه.ش) تا ؟ ... دموکرات ... ؟

.

.

. 

بررسی اجمالی موارد فوق نشان می دهد ، دوران ریاست جمهوری جمهوری خواهان در آمریکا ، تأثیر مهمی بر ساختار سیاسی ایران ندارد و معمولن ، علیرغم شیوع جنگ و تحولات عظیم سیاسی در جهان ، ایران بالنسبه کشوری آرام است و دوران سازندگی و توسعه و پایداری و تثبیت را می گذراند ، ولی با قدرت گرفتن دموکرات ها در آمریکا ، ساختار سیاسی ایران دچار تحولات چشمگیری می شود ... برکناری رضاخان و جلوس محمدرضا ، ملی شدن صنعت نفت و کودتای 28 مرداد ، انقلاب سفید و اصلاحات ارضی و قیام 15 خرداد ، انقلاب اسلامی و تسخیر لانه ی جاسوسی و آغاز جنگ عراق با ایران ، دوم خرداد و ؟ ...

دوستی داریم به نام پیروزان! ... اولین باری که با این نام برخورد داشتم ، بیش از ده سال پیش بود ... اسم زیبایی است و به دلیل داشتن حرف "پ" از اسامی مورد علاقه ی من ... با خود فکر می کردم "پیروزان" اسم جمع از "پیروز" + "ان" است و به معنی پیروزها ... ممکن است باشد و به احتمال هم به همین معنی است ... خیلی درگیر معنی آن نشوید ... سال ها از آن اولین برخورد گذشت و یک روز ناگزیر از رفتن به ساختمان جدید معاونت آموزشی وزارت علوم در شهرک غرب شدیم ... خیابان پیروزان! ... چون بلد نبودیم و این ساختمان به تازگی به این خیابان منتقل شده بود و کمتر کسی از آن اطلاع داشت ، ما هم گم شدیم و از طریقی بسیار پیچیده به آن رسیدیم ... از خیابان هرمزان! ... چه اسم باحالی ... هرمزان و پیروزان! ... دو تا اسم اصل و نسب دار در کنار هم! ... یاد اسم آن دوستم افتادم ... آیا هرمزان هم اسم جمعی است از "هرمز" +"ان"؟

فرزندان من، دوستان من! من اكنون به پايان زندگی نزديك گشته‌ام. من آن را با نشانه‌های آشكار دريافته‌ام.

وقتی درگذشتم مرا خوشبخت بپنداريد و كام من اين است كه اين احساس در کردار و رفتار شما نمايانگر باشد، زيرا من به هنگام كودكی، جوانی و پيری بخت‌يار بوده‌ام. هميشه نيروی من افزون گشته است، آن چنان كه هم امروز نيز احساس نمی‌كنم كه از هنگام جوانی ناتوان‌ترم.

من دوستان را به خاطر نيكويی‌های خود خوشبخت و دشمنانم را فرمان‌بردار خويش ديده‌ام.

زادگاه من بخش كوچكی از آسيا بود. من آنرا اكنون سربلند و بلندپايه باز می‌گذارم. اما از آنجا كه از شكست در هراس بودم ، خود را از خودپسندی و غرور بر حذر داشتم. حتی در پيروزی های بزرگ خود ، پا از اعتدال بيرون ننهادم. در اين هنگام كه به سرای ديگر می‌گذرم، شما و ميهنم را خوشبخت می‌بينم و از اين رو می‌خواهم كه آيندگان مرا مردی خوشبخت بدانند. مرگ چيزی است شبيه به خواب . در مرگ است كه روح انسان به ابديت می پيوندد و چون از قيد و علايق آزاد می گردد به آتيه تسلط پيدا می كند و هميشه ناظر اعمال ما خواهد بود پس اگر چنين بود كه من انديشيدم به آنچه كه گفتم عمل كنيد و بدانيد كه من هميشه ناظر شما خواهم بود ، اما اگر اين چنين نبود آنگاه  ازخدای بزرگ بترسيد كه در بقای او هيچ ترديدی نيست و پيوسته شاهد و ناظر اعمال ماست.

بايد آشكارا جانشين خود را اعلام كنم تا پس از من پريشانی و نابسامانی روی ندهد.

من شما هر دو فرزندانم را يكسان دوست می‌دارم ولی فرزند بزرگترم كه آزموده‌تر است كشور را سامان خواهد داد.

فرزندانم! من شما را از كودكی چنان پرورده‌ام كه پيران را آزرم داريد و كوشش كنيد تا جوان‌تران از شما آزرم بدارند.

تو كمبوجيه، مپندار كه عصای زرين پادشاهی، تخت و تاجت را نگاه خواهد داشت. دوستان يک رنگ برای پادشاه عصای مطمئن‌تری هستند.

همواره حامی كيش يزدان پرستی باش، اما هيچ قومی را مجبور نكن كه از كيش تو پيروی نمايد و پيوسته و هميشه به خاطر داشته باش كه هر كسی بايد آزاد باشد تا از هر كيشی كه ميل دارد پيروی كند .

هر كس بايد برای خويشتن دوستان يك دل فراهم آورد و اين دوستان را جز به نيكوكاری به دست نتوان آورد.

از كژی و ناروايی بترسيد .اگر اعمال شما پاك و منطبق بر عدالت بود قدرت شما رونق خواهد يافت ، ولی اگر ظلم و ستم روا داريد و در اجرای عدالت تسامح ورزيد ، ديری نمی انجامد كه ارزش شما در نظر ديگران از بين خواهد رفت و خوار و ذليل و زبون خواهيد شد . من عمر خود را در ياری به مردم سپری كردم . نيكی به ديگران در من خوشدلی و آسايش فراهم می ساخت و از همه شادی های عالم برايم لذت بخش تر بود.

به نام خدا و نياکان درگذشته‌ی ما، ای فرزندان اگر می خواهيد مرا شاد كنيد نسبت به يكديگر آزرم بداريد.

پيكر بی‌جان مرا هنگامی كه ديگر در اين گيتی نيستم در ميان سيم و زر مگذاريد و هر چه زودتر آن را به خاك باز دهيد. چه بهتر از اين كه انسان به خاك كه اين‌همه چيزهای نغز و زيبا می‌پرورد آميخته گردد.

من همواره مردم را دوست داشته‌ام و اكنون نيز شادمان خواهم بود كه با خاكی كه به مردمان نعمت می‌بخشد آميخته گردم.

هم‌اكنون درمی يابم که جان از پيكرم می‌گسلد ... اگر از ميان شما كسی می‌خواهد دست مرا بگيرد يا به چشمانم بنگرد، تا هنوز جان دارم نزديك شود و هنگامی كه روی خود را پوشاندم، از شما خواستارم كه پيكرم را كسی نبيند، حتی شما فرزندانم. پس از مرگ بدنم را موميای نكنيد و در طلا و زيور آلات و يا امثال آن نپوشانيد . زودتر آنرا در آغوش خاك پاك ايران قرار دهيد تا ذره ذره های بدنم خاك ايران را تشكيل دهد . چه افتخاری برای انسان بالاتراز اينكه بدنش در خاكی مثل ايران دفن شود.

از همه پارسيان و هم‌ پيمانان بخواهيد تا بر آرامگاه من حاضر گردند و مرا از اينكه ديگر از هيچگونه بدی رنج نخواهم برد شادباش گويند.

به واپسين پند من گوش فرا داريد. اگر می‌خواهيد دشمنان خود را تنبيه كنيد، به دوستان خود نيكی كنيد.